De inheemse bevolking van Colombia

Door: BertJan

Met zo’n 87 etnische groepen en 65 verschillende talen is Colombia na Brazilië het op één na meest etnisch divers land in Amerika.
Volgens de International Work Group for Indigenous Affairs bedraagt de inheemse bevolking van Colombia ongeveer 1,45 miljoen inwoners, oftewel ongeveer 3,5% van de totale bevolking. Ongeveer een derde van het land is in eigendom van etnische groepen.

Terwijl de Europese kolonisatie vanaf de 16e eeuw veel van de inheemse cultuur van Colombia verwoestte, hebben veel groepen het overleefd en bloeien vandaag de dag nog steeds. De meeste bestaande groepen wonen in de departementen La Guajira, Cauca en Nariño. Het Amazonegebied van Colombia, hoewel dunbevolkt, is de thuisbasis van meer dan 70 verschillende inheemse etnische groepen. De Nationale Inheemse Organisatie van Colombia (Organización Nacional Indígena de Colombia, ONIC) is een organisatie die de etnische groepen van het land vertegenwoordigt, opgericht in 1982 op het eerste Nationale Inheemse Congres.

Op het schiereiland Guajira in het noorden van Colombia, op de grens met Venezuela, wonen de Wayuu-mensen – de “mensen van de zon, het zand en de wind”. De Wayuu spreken Wayuunaiki en behoren tot de grootste inheemse groepen in Colombia. Omdat ze nooit Spaanse kolonisten hebben ontmoet, is de Wayuu-cultuur grotendeels intact gebleven . Een van de belangrijkste aspecten van de Wayuu is de kunst van het weven van kleurrijke Wayuu Mochila tassen.

Al vanaf de 1ste eeuw na Christus bewoonden de Taironas (ook wel gespeld als Tayronas) groep de laaglanden en bergachtige regio in en rond Tayrona National Park, in de Sierra Nevada regio van Colombia’s Caribische kust. Ze staan bekend om hun meesterlijke goudwerk en architectuur.
Tegenwoordig behoren de Arhuaco, Wiwa, Kogi en Kankuamo tot de afstammelingen van de Tairona’s, die zo’n 30.000 groepen vormden. Op een reis naar Ciudad Perdida, de “Verloren Stad”, in de Sierra Nevada, ziet u oude architectonische overblijfselen van deze hoog ontwikkelde samenleving van de Taironas.

In het uitgestrekte Amazonegebied van Colombia zijn zo’n 55.000 etnische groepen te vinden op miljoenen hectaren beschermd land. Het gebied wordt al minstens 10.000 jaar bewoond en de lokale inheemse culturen hebben manieren ontwikkeld om in harmonie met het regenwoud te leven. Geïsoleerde, ‘ongecontacteerde’ groepen die diep in het Amazonewoud leven, zoals de Yuri en de Passé, verzetten zich volledig tegen de de moderne wereld.

Andere inheemse groepen, zoals de Quimbayas, Embera’s, de Muiscas en de Kalima, ook wel bekend als de Cariben, telden ooit zo’n 2 miljoen mensen , maar zijn grotendeels verdwenen. De Muiscas, die Chibcha leefden voornamelijk in de huidige departementen Cundinamarca en Boyacá, en stonden bekend om hun politiek en sociale organisatie. Hun samenleving was gebaseerd op een economie van landbouw, ambachten en handel.

Relikwieën van de rijke inheemse bevolking van Colombia zijn te vinden in de collecties van de verschillende Musea van Colombia. De permanente collectie van het Colombiaanse Museo Nacional (Nationaal Museum) herbergt ook inheemse artefacten tot de 20e eeuw.

– BertJan Niezing
Colombiaans.nl

Lees ook

» Embera Indianen
» Muisca indianen
» Mijn 5 dagen bij de Arhuaco
» La Gaitana
» India Catalina (Cartagena)