BOGOTÁ — Colombia probeert zich te herstellen van een van de zwaarste aardbevingen in zijn recente geschiedenis. Wat is er gebeurd? Maandag 10 augustus werd het westen van het land getroffen door een aardbeving met een magnitude van 7,4. Het epicentrum lag in het departement Chocó, nabij San José del Palmar. De beving werd gevoeld in grote delen van Colombia en veroorzaakte ook schade in buurlanden.
De aardbeving vond plaats rond 07.34 uur lokale tijd. Volgens de Amerikaanse geologische dienst USGS lag de beving op ongeveer 107 tot 110 kilometer diepte. Het ging om een zogenoemde strike-slipbeving, waarbij aardlagen voornamelijk horizontaal langs elkaar bewegen. Volgens seismologen verklaart de aard van de beweging mede waarom gebouwen en infrastructuur op grote afstand van het epicentrum zwaar konden worden getroffen.
De gevolgen zijn omvangrijk. Volgens de meest recente cijfers die vrijdag door Reuters werden gemeld, zijn minstens 285 mensen omgekomen en bijna 4.000 mensen gewond geraakt. Rond de 400 mensen worden nog vermist. De cijfers kunnen veranderen zolang reddingswerkers beschadigde gebouwen doorzoeken en autoriteiten meldingen van vermisten controleren.
Nederlandse reddingsacties
Er bestaan een aantal Nederlandse initiatieven die geld ophalen om mensen in de getroffen gebieden te helpen. Stichting Help Colombia, Mi Barrio Mi Sueno en Het Rode Kruis zijn hier een aantal van. Op dit moment is het belangrijk om te weten hoe Nederland hulp kan aanbieden. Ook buurlanden hebben hulpverleners gestuurd en onder andere Canada heeft mensen gestuurd en uit solidariteit de kleuren van de Niagara Falls aangepast.
Waar is de grootste schade?
Vooral in het westen van Colombia is de schade groot. Woningen, scholen en ziekenhuizen raakten beschadigd of stortten gedeeltelijk in. Ook belangrijke infrastructuur werd getroffen. In Pereira liep de luchthaven schade op, terwijl in verschillende steden wegen en andere voorzieningen tijdelijk onbruikbaar waren. Hulpdiensten hebben zich geconcentreerd op het zoeken naar mensen die onder het puin kunnen liggen.
In de zwaarst getroffen gebieden blijft de grond bovendien bewegen. Het Colombiaanse geologische instituut, het Servicio Geológico Colombiano (SGC), registreerde sinds de hoofdbeving een groot aantal naschokken. Vrijdag waren er volgens Colombiaanse media al meer dan 180 geregistreerd. Ook op 14 augustus werden nieuwe bevingen gemeld in onder meer Chocó en Antioquia.
De voortdurende naschokken maken het reddingswerk moeilijk. Tegelijkertijd kunnen beschadigde gebouwen verder instabiel worden. Reddingswerkers werken daarom onder moeilijke omstandigheden en proberen zorgvuldig te bepalen welke locaties veilig genoeg zijn om te betreden. In Cali, een van de steden die zwaar werd getroffen, wordt eveneens gezocht naar mogelijke overlevenden tussen het puin.
De Colombiaanse regering staat voor een grote humanitaire en financiële opgave. Niet alleen moeten gewonden worden behandeld en mensen worden opgevangen, ook woningen, ziekenhuizen, scholen en andere essentiële voorzieningen zullen moeten worden hersteld. De Wereldbank heeft inmiddels 200 miljoen dollar beschikbaar gesteld voor de noodhulp en het herstel. Daarnaast wordt een internationale schadeanalyse uitgevoerd om de omvang van de verliezen in kaart te brengen.
Seismische kwetsbaarheid
De aardbeving heeft ook opnieuw aandacht gevestigd op de seismische kwetsbaarheid van Colombia. Het land ligt in een geologisch actieve regio, waar onder meer de Nazcaplaat en de Zuid-Amerikaanse plaat met elkaar in interactie zijn. Aardbevingen zijn daardoor geen uitzonderlijk verschijnsel. De omvang van de ramp wordt echter niet alleen bepaald door de kracht van een beving, maar ook door de diepte, de bodem, de kwaliteit van gebouwen en de voorbereiding van hulpdiensten.
Op sociale media circuleren ondertussen ook onbewezen theorieën over de oorzaak van de aardbeving. Onder meer het Amerikaanse onderzoeksprogramma HAARP werd ten onrechte als mogelijke veroorzaker genoemd. Seismologen en de USGS wijzen die beweringen van de hand: er is geen wetenschappelijke basis voor een verband tussen HAARP en de aardbeving. De beving is het gevolg van natuurlijke tektonische activiteit.
Terwijl reddingswerkers doorgaan met zoeken, blijft het dodental mogelijk oplopen. Voor duizenden Colombianen begint tegelijkertijd een lange periode van herstel. De eerste prioriteit blijft duidelijk: mensen redden, gewonden verzorgen en veilig onderdak bieden aan degenen die hun woning zijn kwijtgeraakt.
Wat zijn de feiten en cijfers van de aardbeving in Colombia?
De cijfers zijn nog niet definitief. Bij een ramp waarbij reddingswerkers nog steeds mensen zoeken en vermisten worden geregistreerd, kunnen het aantal doden, gewonden en vermisten nog veranderen.
- Magnitude: 7,4. De beving trof vooral het westen van Colombia en was volgens Reuters de zwaarste aardbeving in het land deze eeuw.
- Doden: op 14 augustus meldde de Colombiaanse overheid volgens Reuters minstens 285 doden.
- Gewonden: bijna 4.000 mensen zijn gewond geraakt.
- Vermisten: ongeveer 400 mensen worden nog vermist. Dit aantal kan nog veranderen doordat reddingswerkzaamheden doorgaan.
- Woningen: meer dan 12.000 woningen zijn verwoest; daarnaast zijn veel andere woningen beschadigd.
- Gebouwen: woningen, scholen, ziekenhuizen en andere openbare gebouwen zijn zwaar beschadigd of ingestort. Vooral Cali, Pereira, Manizales en Quibdó behoren tot de zwaar getroffen steden.
- Infrastructuur: ook wegen, luchthavens en elektriciteitsvoorzieningen werden getroffen. In delen van het land ontstonden problemen met de stroomvoorziening.
- Reddingswerk: hulpdiensten zijn nog steeds bezig met het zoeken naar overlevenden onder het puin. Op 14 augustus werd in Pereira bijvoorbeeld nog een levende man gevonden onder een ingestort hotel.
- Naschokken: na de hoofdbeving vonden tientallen naschokken plaats. Die bemoeilijken het reddingswerk en maken beschadigde gebouwen extra gevaarlijk.
- Humanitaire gevolgen: tienduizenden mensen zijn ontheemd geraakt en hebben tijdelijk onderdak nodig. Vooral in gebieden die al kwetsbaar waren, is de hulpverlening moeilijk.
- Financiële gevolgen: de Wereldbank heeft inmiddels 200 miljoen dollar beschikbaar gesteld voor de noodrespons en het herstel. Een uitgebreide schadeanalyse moet de totale economische schade nog vaststellen.