Afgelopen maandag tekenden in Quito de Colombiaanse regering en rebellenbeweging ELN een overeenkomst voor een staakt-het-vuren. Vorig jaar november legden de FARC hun wapens ook al neer. Nu heeft een paar dagen geleden ook de Golfclan (Clan del Golfo) aangegeven hun wapens onder ‘speciale voorwaarden’ neer te willen leggen. Stel je eens voor dat er in iets meer dan een jaar 3 van Colombia’s grootste en oudste rebellengroepingen hun wapens neerleggen, wat dan?
Clan del Golfo
Deze groepering ging in het verleden door onder de naam Clan Usaga of Urabeños maar heeft sinds een aantal jaren haar naam gewijzigd in Clan del Golfo. Clan del Golfo werd opgericht in 2001 door extreemrechtse paramilitairen. Het doel van deze clan is om zoveel mogelijk geld te verdienen in drugshandel. Clan del Golfo is hiermee een drugscartel dat gezien wordt als het grootste misdaadsyndicaat van Colombia. In dit voorjaar werd er in Barranquilla nog een grote vondst van 600.000 ton cocaïne gedaan. Deze had een straatwaarde van 200 miljoen dollar en was onderweg naar Spanje. De Clan del Golfo ontstond in 2006 na de demobilisatie van de groepering AUC (Autodefensas Unidas de Colombia).
ELN
Zowel de ELN en de FARC hebben veel overeenkomsten. Beide bewegingen zijn begonnen in de jaren ’60. De Ejército de Liberación Nacional werd in 1964 opgericht door Fabio Vásquez Castaño. In de beginperiode won de ELN veel leden uit de arme lagere klasse. De ELN is van oudsher een groepering die snel haar wapens oppakten voor gewapende militaire acties. Op zijn top had de ELN een ledenaantal van tussen de 4000 – 5000 strijders. De ELN is marxistisch georiënteerd.
FARC
De FARC werd in 1964 opgericht. De FARC is ontstaan als een soort coöperatie van boerenzelfverdedigingsgroepen. Deze streden al mee tijdens La Violencia tegen de conservatieve Colombiaanse regering. De FARC omschrijft zichzelf het liefst als een politiek-militaire marxistisch-lennistische organisatie, geïnspireerd door het bolivarisme. De FARC vertegenwoordigen volgens hen de inwoners van het platteland en vinden dat de Verenigde Staten teveel invloed uitoefent op Colombia. Hun bron van inkomsten kwamen in het begin vooral ontvoeringen en afpersingen, maar werd later vooral drugshandel. Op hun hoogtepunt had de FARC tussen de 13.000 – 15.000 leden.
Two down, one to go…
De FARC is ondertussen gedemobiliseerd. De beurt is nu aan de ELN om haar wapens neer te leggen. De regering van Colombia heeft met de ELN een staakt-het-vuren afgesproken dat ingaat op 1 oktober 2017 tot 12 januari 2018. De bedoeling is om in deze tijd plaats te nemen aan de onderhandelingstafel.
Niet alleen de ELN wil haar wapens neerleggen. De Golfclan wil haar wapens ook neerleggen op de voorwaarde dat de paramilitairen niet worden uitgeleverd. Santos liet hierop al snel weten dat het niet gaat om een politieke onderhandeling, maar om een overgave. ‘Ik heb hun laten weten dat zij een criminele organisatie zijn. Zij kunnen privileges ontvangen, welke dit zijn, hangt af van wat voor informatie zij voor ons hebben’.
Conclussie
Stel je voor dat in 1,5 jaar tijd zowel de FARC, ELN en de Golfclan worden opgerold? En dan? Is alle balans die de groeperingen met zich meebrachten dan weg? Is er dan aantoonbaar minder geweld? Wordt Colombia het nieuwe wilde westen? Dat zijn allemaal vragen die interessant zijn… Het antwoord ligt in de toekomst. In maart 2018 zijn er presidentsverkiezingen. Santos kan hieraan niet deelnemen. Zijn opvolger zal het antwoord moeten vinden. Een Colombia zonder gewapend geweld.. dat zou toch mooi zijn? Of blijft dit toch een droom?
Lees ook
» La Violencia
» Wie zijn de Urabeños?
» Het verschil tussen de FARC en ELN